الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

35

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

رواياتى مىگويند : حديث مخالف قرآن و سنّت را ردّ كنيد . و رواياتى مىگويند : حديث غير موافق با قرآن و سنّت را ردّ كنيد اگرچه مخالف نباشد . * پاسخ شيخ به دستهء اول از اين روايات چيست ؟ اين است كه : اين دليل اخصّ از مدّعاست . چرا ؟ زيرا مدّعا اين است كه : خبر واحد مطلقا حجت نيست مگر در صورتى كه موافق كتاب و سنت است پس : خبر در صورت دوم و سوم از صورت‌هاى سه‌گانهء مذكور ، حجّت نمىباشد . و حال آنكه دليل شما ( يعنى دستهء اول از روايات عرض ) تنها شامل قسم دوم مىشود و دلالت مىكند بر اينكه : حديث مخالف با كتاب و سنّت حجّت نيست ، لكن قسم سوم را شامل نمىشود . پس اين دليل به درد آن مدّعى نمىخورد زيرا شمول ندارد . * به طور خلاصه بفرمائيد عنوان مخالفت در كجا صادق است ؟ در جائى كه فى المثل : دو دليل در مورد يك موضوع ، دو حكم به خلاف داشته باشند . * در چه جايى ميان دليلين مخالفت صادق نيست ؟ در جائى كه : يكى از دليلين براى موضوعى كه اصلا در دليل ديگر وجود ندارد ، حكمى را بيان كند و حال آنكه دليل ديگر از حكم اثباتى و يا سلبى آن ساكت باشد . زيرا مضمون اين طائفه از اخبار ، نهى از خبرى است كه مخالف با قرآن باشد لذا با توجه به مسئلهء عنوان مخالفت و توضيح آن در مطالبى كه گذشت ، اين اخبار دلالت نمىكند بر منع از خبرى كه عنوان مخالفت برآن صدق نمىكند .